Nieuwe verhoudingen


Nieuwe omstandigheden

Na de Japanse capitulatie wil Nederland het gezag in Nederlands-Indië terug. Het accepteert de onafhankelijkheid van Indonesië niet. Nederlandse gezagsdragers én veel burgers negeren de nieuwe internationale omstandigheden en realiseren zich niet hoe drastisch de situatie in Nederlands-Indië is gewijzigd.


Atlantisch Handvest

In de ogen van de internationale publieke opinie staat de Indonesische republikeinse regering moreel sterk, met het Atlantisch Handvest van 14 augustus 1941 achter zich. Kort samengevat staat daarin dat elk volk het recht heeft om zichzelf te besturen. De radiotoespraak van koningin Wilhelmina vanuit Londen op 7 december 1942 past in deze lijn. Verantwoordelijk minister Van Mook schreef de tekst, en biedt de koloniën een opening om over toekomstige onafhankelijkheid te spreken.


Oorlogsvrijwilligers

Na het uitroepen van de Indonesische onafhankelijkheid op 17 augustus 1945 melden oorlogsvrijwilligers zich in Nederland aan om Indië te bevrijden en ‘orde en vrede te brengen’. Zij worden aangevuld met dienstplichtigen. Samen met de KNIL-militairen vormen zij een Nederlandse militaire troepenmacht van ruim 150.000 manschappen.